Thông tư 99/2025/TT-BTC: Điểm mới thay thế Thông tư 200 về kế toán doanh nghiệp

4. Loại bỏ một số tài khoản không còn phù hợp

Hệ thống tài khoản kế toán được tinh gọn, loại bỏ nhiều tài khoản cấp 2 nhằm đơn giản hóa ghi chép và phản ánh đúng thực tế hoạt động. Một số tài khoản bị loại bỏ đáng chú ý gồm:

• Các tài khoản tiền tệ chi tiết: 1111, 1112, 1113, 1121, 1122, 1123, 1131, 1132.

• Tài khoản công cụ, vật tư, TSCĐ chi tiết: 1531 – 1534, 2121 – 2138.

• Tài khoản nguồn vốn và kinh phí: 441, 461, 466.

• Các tài khoản lợi nhuận và nguồn sự nghiệp: 4211, 4212, 1611, 1612.

• Một số tài khoản mua hàng, chênh lệch tỷ giá, trái phiếu, cổ phần hóa,…

Việc tinh giản này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong thiết kế hệ thống tài khoản nội bộ mà vẫn đảm bảo tuân thủ quy định pháp lý.

5. Bổ sung quy định về quản trị và kiểm soát nội bộ trong kế toán

Lần đầu tiên, Bộ Tài chính bổ sung nguyên tắc về kiểm soát nội bộ vào chế độ kế toán doanh nghiệp.
Theo Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp phải:

• Thiết lập quy chế quản trị nội bộ hoặc tài liệu tương đương, nêu rõ trách nhiệm và quyền hạn của từng bộ phận, cá nhân trong quá trình tạo lập – kiểm soát giao dịch.

• Tổ chức hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm đảm bảo tính minh bạch, trung thực của thông tin tài chính và tuân thủ pháp luật.

Quy định này giúp tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động kế toán doanh nghiệp.

6. Quy định mới về thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán

Thông tư 99 đã cụ thể hóa nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính khi doanh nghiệp thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán:

• Số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tài chính được chuyển đổi sang đơn vị tiền tệ mới theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng mà doanh nghiệp thường xuyên giao dịch.

• Thông tin so sánh (cột kỳ trước) được quy đổi theo tỷ giá trung bình của kỳ liền kề.

• Doanh nghiệp phải trình bày rõ lý do và tác động của việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.

7. Doanh nghiệp sử dụng đơn vị tiền tệ kế toán khác Đồng Việt Nam

Nếu doanh nghiệp được phép dùng ngoại tệ làm đơn vị kế toán, Báo cáo tài chính nộp cho cơ quan quản lý tại Việt Nam vẫn phải trình bày bằng Đồng Việt Nam.
Doanh nghiệp cần thực hiện chuyển đổi Báo cáo tài chính sang VND theo hướng dẫn tại Điều 6 Thông tư 99, trừ khi pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Trường hợp báo cáo phải kiểm toán, Báo cáo được kiểm toán là bản trình bày bằng Đồng Việt Nam.

8. Lưu ý cho doanh nghiệp khi chuyển đổi sang Thông tư 99

• Cập nhật hệ thống tài khoản, sổ sách và biểu mẫu kế toán theo phụ lục của Thông tư mới.

• Rà soát quy trình kiểm soát nội bộ, phân quyền kế toán – tài chính.

• Chuẩn bị công tác chuyển đổi dữ liệu và hướng dẫn nhân sự kế toán thực hiện đúng quy định.

• Doanh nghiệp có giao dịch ngoại tệ cần xác định rõ điều kiện để lựa chọn đơn vị tiền tệ kế toán phù hợp.

Tổng kết

Thông tư 99/2025/TT-BTC mang tính cập nhật và hiện đại hóa hệ thống kế toán doanh nghiệp Việt Nam, hướng tới minh bạch, hội nhập và phù hợp thông lệ quốc tế. Việc chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp tránh rủi ro sai lệch khi chuyển đổi và đảm bảo tuân thủ pháp lý ngay từ năm tài chính 2026.

Kế toán Hà Nội chuyên mở lớp kế toán thực hành thực tế, mang lại kiến thức vững chắc, kỹ năng làm việc thực tế và khả năng thích ứng nhanh với Thông tư 99/2025/TT-BTC cùng các quy định mới nhất trong năm 2026.

Liên hệ ngay để được tư vấn lịch học và ưu đãi đăng ký sớm!